Skip to content

2022 年全国硕士研究生招生考试数学(二)试题与解析(整理版)

一、选择题

1

若当 x0x \to 0 时,a(x),β(x)a\left( x \right), \beta\left( x \right) 是非零无穷小量,则以下的命题中,

① 若 a(x)β(x)a\left( x \right) \sim \beta\left( x \right),则 a2(x)β2(x)a^{2}\left( x \right) \sim \beta^{2}\left( x \right)

② 若 a2(x)β2(x)a^{2}\left( x \right) \sim \beta^{2}\left( x \right),则 a(x)β(x)a\left( x \right) \sim \beta\left( x \right)

③ 若 a(x)β(x)a\left( x \right) \sim \beta\left( x \right),则 a(x)β(x)=o(a(x))a\left( x \right) - \beta\left( x \right) = o\left( a\left( x \right) \right)

④ 若 a(x)β(x)=o(a(x))a\left( x \right) - \beta\left( x \right) = o\left( a\left( x \right) \right),则 a(x)β(x)a\left( x \right) \sim \beta\left( x \right)

真命题的序号为 ( )\left( \ \right)

  • A. ①③①③
  • B. ①④①④
  • C. ①③④①③④
  • D. ②③④②③④

解析: ①平方后仍等价;②取 a(x)=β(x)a(x)=-\beta(x) 即可否定;③由 aβa=1βa0\frac{a-\beta}{a}=1-\frac{\beta}{a}\to0;④由 βa=1aβa1\frac{\beta}{a}=1-\frac{a-\beta}{a}\to1.故真命题为 ①③④.

答案: C\mathrm{C}


2

02dyy2y(1+x3) dx=( )\int_{0}^{2} \mathrm{d}y \int_{y}^{2} \frac{y}{\sqrt{\left( 1 + x^{3} \right)}} \mathrm{~d}x = \left( \ \right)

  • A. 26\frac{\sqrt{2}}{6}
  • B. 13\frac{1}{3}
  • C. 23\frac{\sqrt{2}}{3}
  • D. 23\frac{2}{3}

解析: 区域为 0yx20\le y\le x\le2,交换积分次序得

02dyy2y1+x3dx=02dx0xy1+x3dy=1202x21+x3dx.\int_0^2 \mathrm{d}y \int_y^2 \frac{y}{\sqrt{1+x^3}}\,\mathrm{d}x =\int_0^2 \mathrm{d}x \int_0^x \frac{y}{\sqrt{1+x^3}}\,\mathrm{d}y =\frac12\int_0^2 \frac{x^2}{\sqrt{1+x^3}}\,\mathrm{d}x.

再令 u=1+x3u=1+x^3,可得结果为 23\frac23.

答案: D\mathrm{D}


3

f(x)f\left( x \right)x=x0x = x_{0} 处有二阶导数,则 ( )\left( \ \right)

  • A.f(x)f\left( x \right)x0x_{0} 的某邻域内单调增加时,f(x0)>0f^{\prime}\left( x_{0} \right) > 0
  • B.f(x0)>0f^{\prime}\left( x_{0} \right) > 0 时,f(x)f\left( x \right)x0x_{0} 的某邻域内单调增加
  • C.f(x)f\left( x \right)x0x_{0} 的某邻域内是凹函数时,f(x0)>0f^{\prime\prime}\left( x_{0} \right) > 0
  • D.f(x0)>0f^{\prime\prime}\left( x_{0} \right) > 0 时,f(x)f\left( x \right)x0x_{0} 的某邻域内是凹函数

解析: B\mathrm{B} 正确.A\mathrm{A} 可取 f(x)=x3f(x)=x^3x0=0x_0=0C\mathrm{C} 可取常数函数;D\mathrm{D}f(x0)>0f''(x_0)>0 表示局部为凸而非凹.

答案: B\mathrm{B}


4

已知 f(t)f\left( t \right) 连续,令

F(x,y)=0xy(xyt)f(t) dtF\left( x,y \right) = \int_{0}^{x-y} \left( x - y - t \right) f\left( t \right) \mathrm{~d}t

( )\left( \ \right)

  • A. Fx=Fy, 2Fx2=2Fy2\frac{\partial F}{\partial x} = \frac{\partial F}{\partial y},\ \frac{\partial^{2}F}{\partial x^{2}} = \frac{\partial^{2}F}{\partial y^{2}}
  • B. Fx=Fy, 2Fx2=2Fy2\frac{\partial F}{\partial x} = \frac{\partial F}{\partial y},\ \frac{\partial^{2}F}{\partial x^{2}} = - \frac{\partial^{2}F}{\partial y^{2}}
  • C. Fx=Fy, 2Fx2=2Fy2\frac{\partial F}{\partial x} = - \frac{\partial F}{\partial y},\ \frac{\partial^{2}F}{\partial x^{2}} = \frac{\partial^{2}F}{\partial y^{2}}
  • D. Fx=Fy, 2Fx2=2Fy2\frac{\partial F}{\partial x} = - \frac{\partial F}{\partial y},\ \frac{\partial^{2}F}{\partial x^{2}} = - \frac{\partial^{2}F}{\partial y^{2}}

解析:s=xys=x-y,则

F(x,y)=0s(st)f(t)dt,F(x,y)=\int_0^s (s-t)f(t)\,\mathrm{d}t,

FF 只通过 s=xys=x-y 依赖于 x,yx,y.于是

Fx=Fs,Fy=Fs,\frac{\partial F}{\partial x}=F_s,\qquad \frac{\partial F}{\partial y}=-F_s,

再求一次偏导得

2Fx2=2Fy2=f(xy).\frac{\partial^2 F}{\partial x^2}=\frac{\partial^2 F}{\partial y^2}=f(x-y).

答案: C\mathrm{C}


5

pp 为常数,若反常积分

01lnxxp(1x)1p dx\int_{0}^{1} \frac{\ln x}{x^{p}\left( 1-x \right)^{1-p}} \mathrm{~d}x

收敛,则 pp 的取值范围是 ( )\left( \ \right)

  • A. (1,1)\left( -1,1 \right)
  • B. (1,2)\left( -1,2 \right)
  • C. (,1)\left( -\infty,1 \right)
  • D. (,2)\left( -\infty,2 \right)

解析:x=0x=0 附近,被积函数同阶于 lnxxp\frac{\ln x}{x^p},收敛条件为 p<1p<1;在 x=1x=1 附近,lnx(1x)\ln x\sim-(1-x),故被积函数同阶于 (1x)p-(1-x)^p,收敛条件为 p>1p>-1.综上 1<p<1-1<p<1.

答案: A\mathrm{A}


6

设数列 {xn}\left\{ x_{n} \right\} 满足 π2xnπ2- \frac{\pi}{2} \le x_{n} \le \frac{\pi}{2},则 ( )\left( \ \right)

  • A.limncos(sinxn)\lim_{n \to \infty} \cos\left( \sin x_{n} \right) 存在,则 limnxn\lim_{n \to \infty} x_{n} 存在
  • B.limnsin(cosxn)\lim_{n \to \infty} \sin\left( \cos x_{n} \right) 存在,则 limnxn\lim_{n \to \infty} x_{n} 存在
  • C.limncos(sinxn)\lim_{n \to \infty} \cos\left( \sin x_{n} \right) 存在,则 limnsinxn\lim_{n \to \infty} \sin x_{n} 存在,但 limnxn\lim_{n \to \infty} x_{n} 不一定存在
  • D.limnsin(cosxn)\lim_{n \to \infty} \sin\left( \cos x_{n} \right) 存在,则 limncosxn\lim_{n \to \infty} \cos x_{n} 存在,但 limnxn\lim_{n \to \infty} x_{n} 不一定存在

解析:cosxn[0,1]\cos x_n\in[0,1],且 sinx\sin x[0,1][0,1] 上严格单调,所以若 sin(cosxn)\sin(\cos x_n) 有极限,则 cosxn\cos x_n 必有极限.但 xnx_n 未必收敛,例如 xn=(1)nπ2x_n=(-1)^n\frac\pi2.故选 D\mathrm{D}.

答案: D\mathrm{D}


7

I1=01x2(1+cosx) dx,I2=01ln(1+x)1+cosx dx,I3=012x1+sinx dxI_{1} = \int_{0}^{1} \frac{x}{2\left( 1 + \cos x \right)} \mathrm{~d}x,\quad I_{2} = \int_{0}^{1} \frac{\ln\left( 1 + x \right)}{1 + \cos x} \mathrm{~d}x,\quad I_{3} = \int_{0}^{1} \frac{2x}{1 + \sin x} \mathrm{~d}x

( )\left( \ \right)

  • A. I1<I2<I3I_{1} < I_{2} < I_{3}
  • B. I2<I1<I3I_{2} < I_{1} < I_{3}
  • C. I1<I3<I2I_{1} < I_{3} < I_{2}
  • D. I3<I2<I1I_{3} < I_{2} < I_{1}

解析: 先证 ln(1+x)>x2 (0<x<1)\ln(1+x)>\frac x2\ (0<x<1),故 I2>I1I_2>I_1.又有 ln(1+x)<x\ln(1+x)<x,且 1+cosx>11+\cos x>11+sinx<21+\sin x<2,于是

ln(1+x)1+cosx<x<2x1+sinx,\frac{\ln(1+x)}{1+\cos x}<x<\frac{2x}{1+\sin x},

I2<I3I_2<I_3.因此 I1<I2<I3I_1<I_2<I_3.

答案: A\mathrm{A}


8

设矩阵

A=(100010000)\boldsymbol{A} = \left( \begin{array}{ccc} 1 & 0 & 0 \\ 0 & -1 & 0 \\ 0 & 0 & 0 \end{array} \right)

A\boldsymbol{A} 的特征值为 1,1,01,-1,0 的充分必要条件是 ( )\left( \ \right)

  • A. 存在可逆矩阵 P,Q\boldsymbol{P}, \boldsymbol{Q},使得 A=PΛQ\boldsymbol{A} = \boldsymbol{P}\boldsymbol{\Lambda}\boldsymbol{Q}
  • B. 存在可逆矩阵 P\boldsymbol{P},使得 A=PΛP1\boldsymbol{A} = \boldsymbol{P}\boldsymbol{\Lambda}\boldsymbol{P}^{-1}
  • C. 存在正交矩阵 Q\boldsymbol{Q},使得 A=QΛQ1\boldsymbol{A} = \boldsymbol{Q}\boldsymbol{\Lambda}\boldsymbol{Q}^{-1}
  • D. 存在可逆矩阵 P\boldsymbol{P},使得 A=PΛPT\boldsymbol{A} = \boldsymbol{P}\boldsymbol{\Lambda}\boldsymbol{P}^{T}

解析: 矩阵的特征值为 1,1,01,-1,0 当且仅当它与 Λ=diag(1,1,0)\Lambda=\operatorname{diag}(1,-1,0) 相似,即存在可逆矩阵 PP 使

A=PΛP1.A=P\Lambda P^{-1}.

答案: B\mathrm{B}


9

设矩阵

A=(1111aa21bb2),b=(124)\boldsymbol{A} = \left( \begin{array}{ccc} 1 & 1 & 1 \\ 1 & a & a^{2} \\ 1 & b & b^{2} \end{array} \right),\quad \boldsymbol{b} = \left( \begin{array}{c} 1 \\ 2 \\ 4 \end{array} \right)

则线性方程组 Ax=b\boldsymbol{A}\boldsymbol{x} = \boldsymbol{b} 的解的情况为 ( )\left( \ \right)

  • A. 无解
  • B. 有解
  • C. 有无穷多解或无解
  • D. 有唯一解或无解

解析:detA=(a1)(b1)(ba)0\det A=(a-1)(b-1)(b-a)\ne0 时,方程组有唯一解;当行列式为 0 时,逐一讨论可知增广矩阵的秩大于系数矩阵的秩,因此无解.所以只可能“有唯一解或无解”.

答案: D\mathrm{D}


10

a1=(λ11),a2=(1λ1),a3=(11λ),a4=(1λλ2)\boldsymbol{a}_{1} = \left( \begin{array}{c} \lambda \\ 1 \\ 1 \end{array} \right),\quad \boldsymbol{a}_{2} = \left( \begin{array}{c} 1 \\ \lambda \\ 1 \end{array} \right),\quad \boldsymbol{a}_{3} = \left( \begin{array}{c} 1 \\ 1 \\ \lambda \end{array} \right),\quad \boldsymbol{a}_{4} = \left( \begin{array}{c} 1 \\ \lambda \\ \lambda^{2} \end{array} \right)

a1,a2,a3\boldsymbol{a}_{1}, \boldsymbol{a}_{2}, \boldsymbol{a}_{3}a1,a2,a4\boldsymbol{a}_{1}, \boldsymbol{a}_{2}, \boldsymbol{a}_{4} 等价,则 λ\lambda 的取值范围是 ( )\left( \ \right)

  • A. {0,1}\left\{ 0,1 \right\}
  • B. {λλR, λ2}\left\{ \lambda \mid \lambda \in \mathbb{R},\ \lambda \ne -2 \right\}
  • C. {λλR, λ1, λ2}\left\{ \lambda \mid \lambda \in \mathbb{R},\ \lambda \ne -1,\ \lambda \ne -2 \right\}
  • D. {λλR, λ1}\left\{ \lambda \mid \lambda \in \mathbb{R},\ \lambda \ne -1 \right\}

解析: 两组向量等价当且仅当秩相同.计算得

det(a1,a2,a3)=(λ1)2(λ+2),\det(\boldsymbol{a}_{1},\boldsymbol{a}_{2},\boldsymbol{a}_{3})=(\lambda-1)^2(\lambda+2),

det(a1,a2,a4)=(λ1)2(λ+1)2.\det(\boldsymbol{a}_{1},\boldsymbol{a}_{2},\boldsymbol{a}_{4})=(\lambda-1)^2(\lambda+1)^2.

λ=1,2\lambda=-1,-2 外,两组秩相同;其中 λ=1\lambda=1 时两组秩同为 1,仍等价.故 λ1,2\lambda\ne-1,-2.

答案: C\mathrm{C}


二、填空题

11

limx0(1+ex2)cotx=\lim_{x \to 0} \left( \frac{1 + e^{x}}{2} \right)^{\cot x} = \underline{\hspace{4em}}

解析: 设极限为 LL,取对数:

lnL=limx0cotxln(1+ex2)=limx0ln(1+ex2)tanx.\ln L=\lim_{x\to0}\cot x\cdot\ln\left(\frac{1+e^x}{2}\right)=\lim_{x\to0}\frac{\ln\left(\frac{1+e^x}{2}\right)}{\tan x}.

ln(1+ex2)x2\ln\left(\frac{1+e^x}{2}\right)\sim \frac x2tanxx\tan x\sim x,故 lnL=12\ln L=\frac12,从而 L=eL=\sqrt e.

答案: e\sqrt{e}


12

已知函数 y=y(x)y = y\left( x \right) 由方程

x2+xy+y3=3x^{2} + xy + y^{3} = 3

确定,则 y(1)=y^{\prime\prime}\left( 1 \right) = \underline{\hspace{4em}}

解析: 先由 1+y+y3=31+y+y^3=3y(1)=1y(1)=1.对方程 x2+xy+y3=3x^2+xy+y^3=3 求导:

2x+y+(x+3y2)y=0.2x+y+(x+3y^2)y'=0.

代入 (1,1)(1,1)y(1)=34y'(1)=-\frac34.再求导并代入 x=1,y=1,y=34x=1,y=1,y'=-\frac34,解得 y(1)=3132y''(1)=-\frac{31}{32}.

答案: 3132- \frac{31}{32}


13

012x+3x2x+1 dx=\int_{0}^{1} \frac{2x + 3}{x^{2} - x + 1} \mathrm{~d}x = \underline{\hspace{4em}}

解析: 把分子拆成 2x+3=(2x1)+42x+3=(2x-1)+4,并写成

x2x+1=(x12)2+34.x^2-x+1=\left(x-\frac12\right)^2+\frac34.

前一部分积分为 0,后一部分是反正切型积分,结果为 83π9\frac{8\sqrt3\pi}{9}.

答案: 83π9\frac{8\sqrt{3}\pi}{9}


14

微分方程

y2y+5y=0y^{\prime\prime\prime} - 2y^{\prime\prime} + 5y^{\prime} = 0

的通解为 y(x)=y\left( x \right) = \underline{\hspace{10em}}

解析: 特征方程为 r32r2+5r=0r^3-2r^2+5r=0,即 r(r22r+5)=0r(r^2-2r+5)=0,根为 0,1±2i0,1\pm2i,故通解为

y=C1+ex(C2cos2x+C3sin2x).y=C_1+e^x\left(C_2\cos2x+C_3\sin2x\right).

答案: C1+ex(C2cos2x+C3sin2x)C_{1} + e^{x}\left( C_{2}\cos 2x + C_{3}\sin 2x \right)


15

已知曲线 LL 的极坐标方程为

r=sin3θ(0θπ3)r = \sin 3\theta \quad \left( 0 \le \theta \le \frac{\pi}{3} \right)

LL 围成的有界区域的面积为 \underline{\hspace{4em}}

解析: 由极坐标面积公式

S=120π/3r2dθ=120π/3sin23θdθ=π12.S=\frac12\int_0^{\pi/3} r^2\,\mathrm{d}\theta=\frac12\int_0^{\pi/3}\sin^2 3\theta\,\mathrm{d}\theta=\frac{\pi}{12}.

答案: π12\frac{\pi}{12}


16

A\boldsymbol{A}33 阶矩阵,交换 A\boldsymbol{A} 的第 22 行和第 33 行,再将第 22 列的 1-1 倍加到第 11 列,得到矩阵

(211110100)\left( \begin{array}{ccc} -2 & 1 & -1 \\ 1 & -1 & 0 \\ -1 & 0 & 0 \end{array} \right)

tr(A1)=\operatorname{tr}\left( \boldsymbol{A}^{-1} \right) = \underline{\hspace{4em}}

解析: 记题设所得矩阵为 BB,则 B=P1AP2B=P_1AP_2,故

A1=P2B1P1.A^{-1}=P_2B^{-1}P_1.

计算可得

A1=(010001111),A^{-1}=\begin{pmatrix}0&-1&0\\0&0&-1\\-1&1&-1\end{pmatrix},

因此 tr(A1)=1\operatorname{tr}(A^{-1})=-1.

答案: 1-1


三、解答题

17

已知函数 f(x)f\left( x \right)x=1x = 1 处可导,且

limx0f(ex2)3f(1+sin2x)x2=2\lim_{x \to 0} \frac{f\left( e^{x^{2}} \right) - 3f\left( 1 + \sin^{2}x \right)}{x^{2}} = 2

f(1)f^{\prime}\left( 1 \right).

解析: 极限存在先给出常数项满足 f(1)3f(1)=0f(1)-3f(1)=0,故 f(1)=0f(1)=0.

再由可导性得

limx0f(ex2)f(1)x2=f(1),limx0f(1+sin2x)f(1)x2=f(1).\lim_{x\to0}\frac{f(e^{x^2})-f(1)}{x^2}=f'(1),\qquad \lim_{x\to0}\frac{f(1+\sin^2x)-f(1)}{x^2}=f'(1).

代回原式:

f(1)3f(1)=2,f'(1)-3f'(1)=2,

f(1)=1f'(1)=-1.


18

设函数 y(x)y\left( x \right) 是微分方程

2xy4y=2lnx12x y^{\prime} - 4y = 2\ln x - 1

的满足条件

y(1)=14y\left( 1 \right) = \frac{1}{4}

的解,求曲线 y=y(x)y = y\left( x \right)[1,e]\left[ 1,e \right] 上的弧长.

解析: 化为线性方程

y2xy=2lnx12x,y'-\frac2x y=\frac{2\ln x-1}{2x},

积分因子为 x2x^{-2},解得

y(x)=x2412lnx.y(x)=\frac{x^2}{4}-\frac12\ln x.

于是

y(x)=x212x,1+(y)2=(x2+12x)2.y'(x)=\frac x2-\frac{1}{2x},\qquad 1+(y')^2=\left(\frac x2+\frac{1}{2x}\right)^2.

故弧长

s=1e(x2+12x)dx=e2+14.s=\int_1^e\left(\frac x2+\frac{1}{2x}\right)\,\mathrm{d}x=\frac{e^2+1}{4}.


19

已知平面区域

D={(x,y)y2x4y2, 0y2}D = \left\{ \left( x,y \right) \mid y - 2 \le x \le \sqrt{4 - y^{2}},\ 0 \le y \le 2 \right\}

计算

I=D(xy)2x2+y2 dx dyI = \iint_{D} \frac{\left( x-y \right)^{2}}{x^{2} + y^{2}} \mathrm{~d}x \mathrm{~d}y

解析: 改用极坐标.区域边界为圆 r=2r=2 与直线 x=y2x=y-2,后者化为

r=2sinθcosθ.r=\frac{2}{\sin\theta-\cos\theta}.

(xy)2x2+y2=(cosθsinθ)2.\frac{(x-y)^2}{x^2+y^2}=(\cos\theta-\sin\theta)^2.

0θπ20\le\theta\le\frac\pi2π2θπ\frac\pi2\le\theta\le\pi 分段积分,得

I=20π/2(1sin2θ)dθ+2π/2πdθ=2π2.I=2\int_0^{\pi/2}(1-\sin2\theta)\,\mathrm{d}\theta+2\int_{\pi/2}^{\pi}\mathrm{d}\theta=2\pi-2.


20

已知可微函数 f(u,v)f\left( u,v \right) 满足

f(u,v)uf(u,v)v=2(uv)e(u+v)\frac{\partial f\left( u,v \right)}{\partial u} - \frac{\partial f\left( u,v \right)}{\partial v} = 2\left( u-v \right)e^{-\left( u+v \right)}

f(u,0)=u2euf\left( u,0 \right) = u^{2}e^{-u}

(I)g(x,y)=f(x,yx)g\left( x,y \right) = f\left( x,y-x \right),求 g(x,y)x\frac{\partial g\left( x,y \right)}{\partial x}

(II)f(u,v)f\left( u,v \right) 的表达式与极值.

解析:g(x,y)=f(x,yx)g(x,y)=f(x,y-x).

(I)

由链式法则

gx=fufv=2(x(yx))ey=(4x2y)ey.\frac{\partial g}{\partial x} =\frac{\partial f}{\partial u}-\frac{\partial f}{\partial v} =2\bigl(x-(y-x)\bigr)e^{-y}=(4x-2y)e^{-y}.

(II)

xx 积分得

g(x,y)=2x(xy)ey+φ(y).g(x,y)=2x(x-y)e^{-y}+\varphi(y).

代入 u=x, v=yxu=x,\ v=y-x,并利用 f(u,0)=u2euf(u,0)=u^2e^{-u},可求得 φ(u)=u2eu\varphi(u)=u^2e^{-u},从而

f(u,v)=(u2+v2)e(u+v).f(u,v)=(u^2+v^2)e^{-(u+v)}.

再求偏导可得驻点为 (0,0)(0,0)(1,1)(1,1);其中 (0,0)(0,0) 处取极小值 00(1,1)(1,1) 不是极值点.


21

设函数 f(x)f\left( x \right)(,+)\left( -\infty,+\infty \right) 上有二阶连续导数,证明:

f(x)0f^{\prime\prime}\left( x \right) \ge 0

的充分必要条件是对任意不同的实数 a,ba,b,都有

f(a+b2)1baabf(x) dxf\left( \frac{a+b}{2} \right) \le \frac{1}{b-a}\int_{a}^{b} f\left( x \right) \mathrm{~d}x

成立.

解析:m=a+b2m=\frac{a+b}{2}.

必要性:f(x)0f''(x)\ge0,则 ff 为凸函数.在点 mm 处有

f(x)f(m)+f(m)(xm)(x[a,b]).f(x)\ge f(m)+f'(m)(x-m)\quad(x\in[a,b]).

两边在 [a,b][a,b] 上积分,且 ab(xm)dx=0\int_a^b(x-m)\,\mathrm{d}x=0,即得

f(a+b2)1baabf(x)dx.f\left(\frac{a+b}{2}\right)\le \frac1{b-a}\int_a^b f(x)\,\mathrm{d}x.

充分性: 反设存在 x0x_0 使 f(x0)<0f''(x_0)<0.由连续性,存在邻域 [a0,b0][a_0,b_0] 使 f<0f''<0,即该区间上 ff 为凹函数,从而有

f(a0+b02)>1b0a0a0b0f(x)dx,f\left(\frac{a_0+b_0}{2}\right)>\frac1{b_0-a_0}\int_{a_0}^{b_0} f(x)\,\mathrm{d}x,

与题设矛盾.故 f(x)0f''(x)\ge0.


22

已知二次型

f(x1,x2,x3)=3x12+4x22+3x32+2x1x3f\left( x_{1},x_{2},x_{3} \right) = 3x_{1}^{2} + 4x_{2}^{2} + 3x_{3}^{2} + 2x_{1}x_{3}

(I) 求正交矩阵 Q\boldsymbol{Q},使正交变换 x=Qy\boldsymbol{x} = \boldsymbol{Q}\boldsymbol{y} 将二次型 f(x1,x2,x3)f\left( x_{1},x_{2},x_{3} \right) 化为标准形;

(II) 证明

minx0f(x)xTx=2\min_{\boldsymbol{x} \ne \boldsymbol{0}} \frac{f\left( \boldsymbol{x} \right)}{\boldsymbol{x}^{T}\boldsymbol{x}} = 2

解析: 二次型对应的对称矩阵为

A=(301040103).A=\begin{pmatrix}3&0&1\\0&4&0\\1&0&3\end{pmatrix}.

其特征值为 4,4,24,4,2.可取一组标准正交特征向量

ξ1=12(101),ξ2=(010),ξ3=12(101).\xi_1=\frac1{\sqrt2}\begin{pmatrix}1\\0\\1\end{pmatrix},\quad \xi_2=\begin{pmatrix}0\\1\\0\end{pmatrix},\quad \xi_3=\frac1{\sqrt2}\begin{pmatrix}-1\\0\\1\end{pmatrix}.

Q=(ξ1,ξ2,ξ3)=(1201201012012),Q=(\xi_1,\xi_2,\xi_3)= \begin{pmatrix} \frac1{\sqrt2}&0&-\frac1{\sqrt2}\\ 0&1&0\\ \frac1{\sqrt2}&0&\frac1{\sqrt2} \end{pmatrix},

QTAQ=diag(4,4,2),Q^TAQ=\operatorname{diag}(4,4,2),

故标准形为 4y12+4y22+2y324y_1^2+4y_2^2+2y_3^2.又

f(x)xTx=4y12+4y22+2y32y12+y22+y322,\frac{f(x)}{x^Tx}=\frac{4y_1^2+4y_2^2+2y_3^2}{y_1^2+y_2^2+y_3^2}\ge2,

y1=y2=0, y30y_1=y_2=0,\ y_3\ne0 时取等号,因此最小值为 22.