Skip to content

2008 年全国硕士研究生入学统一考试数学二试题与解析

一、选择题

(1)

f(x)=x2(x1)(x2)f\left(x\right)=x^{2}\left(x-1\right)\left(x-2\right),求 f(x)f^{\prime}\left(x\right) 的零点个数( )

(A)0
(B)1
(C)2
(D)3

答案: D

解析:f(0)=f(1)=f(2)=0f\left(0\right)=f\left(1\right)=f\left(2\right)=0,根据罗尔定理,f(x)f^{\prime}\left(x\right)(0,1)\left(0,1\right)(1,2)\left(1,2\right) 内至少各有一个零点。又 f(0)=0f^{\prime}\left(0\right)=0,且 f(x)f^{\prime}\left(x\right) 为三次多项式,故共有 3 个零点。


(2)

如图,曲线段方程为 y=f(x)y=f\left(x\right),函数在区间 [0,a]\left[0,a\right] 上有连续导数,则定积分 0axf(x) dx\int_{0}^{a}xf^{\prime}\left(x\right)\mathrm{~d}x 等于( )

(A)曲边梯形 ABOD 面积.
(B)梯形 ABOD 面积.
(C)曲边三角形 ACD 面积.
(D)三角形 ACD 面积.

答案: C

解析: 由分部积分,

0axf(x) dx=0ax df(x)=af(a)0af(x) dx\int_{0}^{a}xf^{\prime}\left(x\right)\mathrm{~d}x=\int_{0}^{a}x\mathrm{~d}f\left(x\right)=af\left(a\right)-\int_{0}^{a}f\left(x\right)\mathrm{~d}x

其中 af(a)af\left(a\right) 为矩形 ABOC 面积,0af(x) dx\int_{0}^{a}f\left(x\right)\mathrm{~d}x 为曲边梯形 ABOD 面积,二者之差即为曲边三角形 ACD 面积。


(3)

在下列微分方程中,以 y=C1ex+C2cos2x+C3sin2xy=C_{1}e^{x}+C_{2}\cos 2x+C_{3}\sin 2xC1,C2,C3C_{1},C_{2},C_{3} 为任意常数)为通解的是( )

(A)y+y4y4y=0y^{\prime\prime\prime}+y^{\prime\prime}-4y^{\prime}-4y=0.
(B)y+y+4y+4y=0y^{\prime\prime\prime}+y^{\prime\prime}+4y^{\prime}+4y=0.
(C)yy4y+4y=0y^{\prime\prime\prime}-y^{\prime\prime}-4y^{\prime}+4y=0.
(D)yy+4y4y=0y^{\prime\prime\prime}-y^{\prime\prime}+4y^{\prime}-4y=0.

答案: D

解析: 由通解可知特征根为 r=1, r=±2ir=1,\ r=\pm 2i,故特征方程为

(r1)(r2i)(r+2i)=0\left(r-1\right)\left(r-2i\right)\left(r+2i\right)=0

r3r2+4r4=0r^{3}-r^{2}+4r-4=0,所以微分方程为 yy+4y4y=0y^{\prime\prime\prime}-y^{\prime\prime}+4y^{\prime}-4y=0


(4)

判断函数 f(x)=lnxx1sinx(x>0)f\left(x\right)=\frac{\ln x}{\left|x-1\right|}\sin x\left(x>0\right) 间断点的情况( )

(A)有 1 个可去间断点,1 个跳跃间断点.
(B)有 1 个跳跃间断点,1 个无穷间断点.
(C)有两个无穷间断点.
(D)有两个跳跃间断点.

答案: A

解析:x0+x\to 0^{+} 时,f(x)xlnx0f\left(x\right)\sim x\ln x\to 0,故 x=0x=0 为可去间断点。

x1+x\to 1^{+} 时,f(x)sin1f\left(x\right)\to \sin 1;当 x1x\to 1^{-} 时,f(x)sin1f\left(x\right)\to -\sin 1。左右极限存在但不相等,故 x=1x=1 为跳跃间断点。


(5)

设函数 f(x)f\left(x\right)(,+)\left(-\infty,+\infty\right) 内单调有界,{xn}\left\{x_{n}\right\} 为数列,下列命题正确的是( )

(A)若 {xn}\left\{x_{n}\right\} 收敛,则 {f(xn)}\left\{f\left(x_{n}\right)\right\} 收敛.
(B)若 {xn}\left\{x_{n}\right\} 单调,则 {f(xn)}\left\{f\left(x_{n}\right)\right\} 收敛.
(C)若 {f(xn)}\left\{f\left(x_{n}\right)\right\} 收敛,则 {xn}\left\{x_{n}\right\} 收敛.
(D)若 {f(xn)}\left\{f\left(x_{n}\right)\right\} 单调,则 {xn}\left\{x_{n}\right\} 收敛.

答案: B

解析:{xn}\left\{x_{n}\right\} 单调,且 f(x)f\left(x\right) 单调有界,则 {f(xn)}\left\{f\left(x_{n}\right)\right\} 也单调有界,因此必收敛。


(6)

设函数 ff 连续,若 F(u,v)=Duvf(x2+y2)x2+y2 dx dyF\left(u,v\right)=\iint_{D_{uv}}\frac{f\left(x^{2}+y^{2}\right)}{\sqrt{x^{2}+y^{2}}}\mathrm{~d}x\mathrm{~d}y,其中区域 DuvD_{uv} 为图中阴影部分,则 Fu=\frac{\partial F}{\partial u}=( )

(A)vf(u2)vf\left(u^{2}\right)
(B)vuf(u2)\frac{v}{u}f\left(u^{2}\right)
(C)vf(u)vf\left(u\right)
(D)vuf(u)\frac{v}{u}f\left(u\right)

答案: A

解析: 由图示区域,在极坐标下 1ru, 0θv1\leq r\leq u,\ 0\leq \theta\leq v。于是

F(u,v)=0vdθ1uf(r2)rr dr=v1uf(r2) drF\left(u,v\right)=\int_{0}^{v}\mathrm{d}\theta\int_{1}^{u}\frac{f\left(r^{2}\right)}{r}r\mathrm{~d}r=v\int_{1}^{u}f\left(r^{2}\right)\mathrm{~d}r

Fu=vf(u2)\frac{\partial F}{\partial u}=vf\left(u^{2}\right)


(7)

A\boldsymbol{A}nn 阶非零矩阵,E\boldsymbol{E}nn 阶单位矩阵。若 A3=O\boldsymbol{A}^{3}=\boldsymbol{O},则( )

(A)EA\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A} 不可逆,E+A\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A} 不可逆.
(B)EA\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A} 不可逆,E+A\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A} 可逆.
(C)EA\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A} 可逆,E+A\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A} 可逆.
(D)EA\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A} 可逆,E+A\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A} 不可逆.

答案: C

解析: 因为

(EA)(E+A+A2)=EA3=E\left(\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}\right)\left(\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A}+\boldsymbol{A}^{2}\right)=\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}^{3}=\boldsymbol{E}

(E+A)(EA+A2)=E+A3=E\left(\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A}\right)\left(\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}+\boldsymbol{A}^{2}\right)=\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A}^{3}=\boldsymbol{E}

所以 EA\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}E+A\boldsymbol{E}+\boldsymbol{A} 均可逆。


(8)

A=(1221)\boldsymbol{A}=\left(\begin{matrix}1 & 2\\ 2 & 1\end{matrix}\right),则在实数域上与 A\boldsymbol{A} 合同的矩阵为( )

(A)(2112)\left(\begin{matrix}-2 & 1\\ 1 & -2\end{matrix}\right).
(B)(2112)\left(\begin{matrix}2 & -1\\ -1 & 2\end{matrix}\right).
(C)(2112)\left(\begin{matrix}2 & 1\\ 1 & 2\end{matrix}\right).
(D)(1221)\left(\begin{matrix}1 & -2\\ -2 & 1\end{matrix}\right).

答案: D

解析:D=(1221)\boldsymbol{D}=\left(\begin{matrix}1 & -2\\ -2 & 1\end{matrix}\right)。有

λEA=λ22λ3,λED=λ22λ3\left|\lambda\boldsymbol{E}-\boldsymbol{A}\right|=\lambda^{2}-2\lambda-3,\quad \left|\lambda\boldsymbol{E}-\boldsymbol{D}\right|=\lambda^{2}-2\lambda-3

A\boldsymbol{A}D\boldsymbol{D} 有相同特征值。二者均为实对称矩阵,因此相似;实对称矩阵相似必合同,故选 D。


二、填空题

(9)

f(x)f\left(x\right) 连续,limx01cos[xf(x)](ex21)f(x)=1\lim_{x\to 0}\frac{1-\cos\left[xf\left(x\right)\right]}{\left(e^{x^{2}}-1\right)f\left(x\right)}=1,则 f(0)=f\left(0\right)= ________。

答案: 22

解析:x0x\to 0 时,1cos[xf(x)]x2f2(x)21-\cos\left[xf\left(x\right)\right]\sim \frac{x^{2}f^{2}\left(x\right)}{2}ex21x2e^{x^{2}}-1\sim x^{2}。故

limx01cos[xf(x)](ex21)f(x)=limx0f(x)2=f(0)2=1\lim_{x\to 0}\frac{1-\cos\left[xf\left(x\right)\right]}{\left(e^{x^{2}}-1\right)f\left(x\right)}=\lim_{x\to 0}\frac{f\left(x\right)}{2}=\frac{f\left(0\right)}{2}=1

所以 f(0)=2f\left(0\right)=2


(10)

微分方程 (y+x2ex) dxxdy=0\left(y+x^{2}e^{-x}\right)\mathrm{~d}x-x\mathrm{d}y=0 的通解是 y=y= ________。

答案: x(Cex)x\left(C-e^{-x}\right)

解析: 原方程化为 y1xy=xexy^{\prime}-\frac{1}{x}y=xe^{-x}。其通解为

y=x(ex dx+C)=x(Cex)y=x\left(\int e^{-x}\mathrm{~d}x+C\right)=x\left(C-e^{-x}\right)


(11)

曲线 sin(xy)+ln(yx)=0\sin\left(xy\right)+\ln\left(y-x\right)=0 在点 (0,1)\left(0,1\right) 处的切线方程为 ________。

答案: y=x+1y=x+1

解析:F(x,y)=sin(xy)+ln(yx)F\left(x,y\right)=\sin\left(xy\right)+\ln\left(y-x\right),则

y=FxFy=ycos(xy)1yxxcos(xy)+1yxy^{\prime}=-\frac{F_{x}^{\prime}}{F_{y}^{\prime}}=-\frac{y\cos\left(xy\right)-\frac{1}{y-x}}{x\cos\left(xy\right)+\frac{1}{y-x}}

代入 (0,1)\left(0,1\right)y=1y^{\prime}=1,故切线方程为 y=x+1y=x+1


(12)

求函数 f(x)=x23(x5)f\left(x\right)=x^{\frac{2}{3}}\left(x-5\right) 的拐点 ________。

答案: (1,6)\left(-1,-6\right)

解析: 因为

f(x)=10(x+1)9x43f^{\prime\prime}\left(x\right)=\frac{10\left(x+1\right)}{9x^{\frac{4}{3}}}

所以 x=1x=-1f(x)f^{\prime\prime}\left(x\right) 变号;x=0x=0f(x)f^{\prime\prime}\left(x\right) 不存在但不变号。又 f(1)=6f\left(-1\right)=-6,故拐点为 (1,6)\left(-1,-6\right)


(13)

已知 z=(yx)xyz=\left(\frac{y}{x}\right)^{\frac{x}{y}},则 zx(1,2)=\left.\frac{\partial z}{\partial x}\right|_{\left(1,2\right)}= ________。

答案: 22(ln21)\frac{\sqrt{2}}{2}\left(\ln 2-1\right)

解析: 取对数得 lnz=xylnyx\ln z=\frac{x}{y}\ln\frac{y}{x}。对 xx 求偏导:

1zzx=1y(lnyx1)\frac{1}{z}\frac{\partial z}{\partial x}=\frac{1}{y}\left(\ln\frac{y}{x}-1\right)

代入 (1,2)\left(1,2\right),此时 z=2z=\sqrt{2},故

zx(1,2)=22(ln21)\left.\frac{\partial z}{\partial x}\right|_{\left(1,2\right)}=\frac{\sqrt{2}}{2}\left(\ln 2-1\right)


(14)

矩阵 A\boldsymbol{A} 的特征值是 λ,2,3\lambda,2,3,其中 λ\lambda 未知,且 2A=48\left|2\boldsymbol{A}\right|=-48,则 λ=\lambda= ________。

答案: 1-1

解析: 因为 A=6λ\left|\boldsymbol{A}\right|=6\lambda,且 A\boldsymbol{A} 为 3 阶矩阵,所以

2A=23A=48λ\left|2\boldsymbol{A}\right|=2^{3}\left|\boldsymbol{A}\right|=48\lambda

2A=48\left|2\boldsymbol{A}\right|=-48,得 λ=1\lambda=-1


三、解答题

(15)

求极限

limx0sinxsin(sinx)x4\lim_{x\to 0}\frac{\sin x-\sin\left(\sin x\right)}{x^{4}}

解析: 由等价展开,

sinxsin(sinx)=x46+o(x4)\sin x-\sin\left(\sin x\right)=\frac{x^{4}}{6}+o\left(x^{4}\right)

limx0sinxsin(sinx)x4=16\lim_{x\to 0}\frac{\sin x-\sin\left(\sin x\right)}{x^{4}}=\frac{1}{6}


(16)

设函数 y=y(x)y=y\left(x\right) 由参数方程 {x=x(t)y=0t2ln(1+u) du\left\{\begin{matrix}x=x\left(t\right)\\ y=\int_{0}^{t^{2}}\ln\left(1+u\right)\mathrm{~d}u\end{matrix}\right. 确定,其中 x(t)x\left(t\right) 是初值问题 {dxdt2tex=0xt=0=0\left\{\begin{matrix}\frac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t}-2te^{-x}=0\\ \left.x\right|_{t=0}=0\end{matrix}\right. 的解。求 d2ydx2\frac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}}

解析:dxdt=2tex\frac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t}=2te^{-x},得 ex dx=2t dte^{x}\mathrm{~d}x=2t\mathrm{~d}t。结合 x(0)=0x\left(0\right)=0,得

ex=1+t2,x=ln(1+t2)e^{x}=1+t^{2},\quad x=\ln\left(1+t^{2}\right)

dydt=2tln(1+t2),dxdt=2t1+t2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t}=2t\ln\left(1+t^{2}\right),\quad \frac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t}=\frac{2t}{1+t^{2}}

所以

dydx=(1+t2)ln(1+t2)=xex\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x}=\left(1+t^{2}\right)\ln\left(1+t^{2}\right)=xe^{x}

因此

d2ydx2=ex(x+1)=(1+t2)[ln(1+t2)+1]\frac{\mathrm{d}^{2}y}{\mathrm{d}x^{2}}=e^{x}\left(x+1\right)=\left(1+t^{2}\right)\left[\ln\left(1+t^{2}\right)+1\right]


(17)

计算

01x2arcsinx1x2 dx\int_{0}^{1}\frac{x^{2}\arcsin x}{\sqrt{1-x^{2}}}\mathrm{~d}x

解析:arcsinx=t\arcsin x=t,则 x=sint, t[0,π2]x=\sin t,\ t\in\left[0,\frac{\pi}{2}\right]。原积分化为

0π2tsin2t dt=120π2t(1cos2t) dt\int_{0}^{\frac{\pi}{2}}t\sin^{2}t\mathrm{~d}t=\frac{1}{2}\int_{0}^{\frac{\pi}{2}}t\left(1-\cos 2t\right)\mathrm{~d}t

计算得

01x2arcsinx1x2 dx=π216+14\int_{0}^{1}\frac{x^{2}\arcsin x}{\sqrt{1-x^{2}}}\mathrm{~d}x=\frac{\pi^{2}}{16}+\frac{1}{4}


(18)

计算

Dmax{xy,1} dx dy\iint_{D}\max\left\{xy,1\right\}\mathrm{~d}x\mathrm{~d}y

其中 D={(x,y)0x2, 0y2}D=\left\{\left(x,y\right)\mid 0\leq x\leq 2,\ 0\leq y\leq 2\right\}

解析: 曲线 xy=1xy=1 将区域分为 xy1xy\leq 1xy1xy\geq 1 两部分。于是

Dmax{xy,1} dx dy=012dx02dy+122[01xdy+1x2xy dy]dx\iint_{D}\max\left\{xy,1\right\}\mathrm{~d}x\mathrm{~d}y=\int_{0}^{\frac{1}{2}}\mathrm{d}x\int_{0}^{2}\mathrm{d}y+\int_{\frac{1}{2}}^{2}\left[\int_{0}^{\frac{1}{x}}\mathrm{d}y+\int_{\frac{1}{x}}^{2}xy\mathrm{~d}y\right]\mathrm{d}x

化简得

Dmax{xy,1} dx dy=1+122(2x+12x) dx=194+ln2\iint_{D}\max\left\{xy,1\right\}\mathrm{~d}x\mathrm{~d}y=1+\int_{\frac{1}{2}}^{2}\left(2x+\frac{1}{2x}\right)\mathrm{~d}x=\frac{19}{4}+\ln 2


(19)

f(x)f\left(x\right) 是区间 [0,+)\left[0,+\infty\right) 上具有连续导数的单调增加函数,且 f(0)=1f\left(0\right)=1。对于任意的 t[0,+)t\in\left[0,+\infty\right),直线 x=0, x=tx=0,\ x=t,曲线 y=f(x)y=f\left(x\right) 以及 xx 轴所围成曲边梯形绕 xx 轴旋转一周生成一旋转体。若该旋转体的侧面面积在数值上等于其体积的 2 倍,求函数 f(x)f\left(x\right) 的表达式。

解析: 旋转体体积与侧面积分别为

V=π0tf2(x) dx,S=2π0tf(x)1+[f(x)]2 dxV=\pi\int_{0}^{t}f^{2}\left(x\right)\mathrm{~d}x,\quad S=2\pi\int_{0}^{t}f\left(x\right)\sqrt{1+\left[f^{\prime}\left(x\right)\right]^{2}}\mathrm{~d}x

S=2VS=2V,两边对 tt 求导得

f(t)1+[f(t)]2=f2(t)f\left(t\right)\sqrt{1+\left[f^{\prime}\left(t\right)\right]^{2}}=f^{2}\left(t\right)

f(0)=1f\left(0\right)=1ff 单调增加,故 f(t)>0f\left(t\right)>0,于是

f(t)=f2(t)1f^{\prime}\left(t\right)=\sqrt{f^{2}\left(t\right)-1}

分离变量并代入 f(0)=1f\left(0\right)=1,得

f(x)=12(ex+ex)f\left(x\right)=\frac{1}{2}\left(e^{x}+e^{-x}\right)


(20)

(Ⅰ)证明积分中值定理:若函数 f(x)f\left(x\right) 在闭区间 [a,b]\left[a,b\right] 上连续,则至少存在一点 η[a,b]\eta\in\left[a,b\right],使得 abf(x) dx=f(η)(ba)\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x=f\left(\eta\right)\left(b-a\right)

(Ⅱ)若函数 φ(x)\varphi\left(x\right) 具有二阶导数,且满足 φ(2)>φ(1), φ(2)>23φ(x) dx\varphi\left(2\right)>\varphi\left(1\right),\ \varphi\left(2\right)>\int_{2}^{3}\varphi\left(x\right)\mathrm{~d}x,则至少存在一点 ξ(1,3)\xi\in\left(1,3\right),使得 φ(ξ)<0\varphi^{\prime\prime}\left(\xi\right)<0

解析:

(Ⅰ)设 m,Mm,M 分别为 f(x)f\left(x\right)[a,b]\left[a,b\right] 上的最小值和最大值,则

mf(x)Mm\leq f\left(x\right)\leq M

由定积分性质,

m1baabf(x) dxMm\leq \frac{1}{b-a}\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x\leq M

由连续函数介值定理,存在 η[a,b]\eta\in\left[a,b\right],使

f(η)=1baabf(x) dxf\left(\eta\right)=\frac{1}{b-a}\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x

abf(x) dx=f(η)(ba)\int_{a}^{b}f\left(x\right)\mathrm{~d}x=f\left(\eta\right)\left(b-a\right)

(Ⅱ)由(Ⅰ)知,存在 η[2,3]\eta\in\left[2,3\right],使

23φ(x) dx=φ(η)\int_{2}^{3}\varphi\left(x\right)\mathrm{~d}x=\varphi\left(\eta\right)

φ(2)>φ(1)\varphi\left(2\right)>\varphi\left(1\right)φ(2)>φ(η)\varphi\left(2\right)>\varphi\left(\eta\right),分别在 [1,2]\left[1,2\right][2,η]\left[2,\eta\right] 上用拉格朗日中值定理,可得 φ(ξ1)>0\varphi^{\prime}\left(\xi_{1}\right)>0φ(ξ2)<0\varphi^{\prime}\left(\xi_{2}\right)<0

再对 φ(x)\varphi^{\prime}\left(x\right)[ξ1,ξ2]\left[\xi_{1},\xi_{2}\right] 上用拉格朗日中值定理,得存在 ξ(1,3)\xi\in\left(1,3\right),使

φ(ξ)=φ(ξ2)φ(ξ1)ξ2ξ1<0\varphi^{\prime\prime}\left(\xi\right)=\frac{\varphi^{\prime}\left(\xi_{2}\right)-\varphi^{\prime}\left(\xi_{1}\right)}{\xi_{2}-\xi_{1}}<0


(21)

求函数 u=x2+y2+z2u=x^{2}+y^{2}+z^{2} 在约束条件 z=x2+y2z=x^{2}+y^{2}x+y+z=4x+y+z=4 下的最大和最小值。

解析:z=x2+y2z=x^{2}+y^{2}x+y+z=4x+y+z=4,得

x2+y2+x+y=4x^{2}+y^{2}+x+y=4

作拉格朗日函数

F(x,y,λ)=x2+y2+(x2+y2)2+λ(x2+y2+x+y4)F\left(x,y,\lambda\right)=x^{2}+y^{2}+\left(x^{2}+y^{2}\right)^{2}+\lambda\left(x^{2}+y^{2}+x+y-4\right)

解方程组得驻点

(x,y,z)=(1,1,2),(x,y,z)=(2,2,8)\left(x,y,z\right)=\left(1,1,2\right),\quad \left(x,y,z\right)=\left(-2,-2,8\right)

代入 u=x2+y2+z2u=x^{2}+y^{2}+z^{2},得

u(1,1,2)=6,u(2,2,8)=72u\left(1,1,2\right)=6,\quad u\left(-2,-2,8\right)=72

故最小值为 66,最大值为 7272


(22)

nn 元线性方程组 Ax=b\boldsymbol{A}\boldsymbol{x}=\boldsymbol{b},其中

A=(2a1a22a1a22a1a22a)n×n\boldsymbol{A}=\left(\begin{matrix}2a & 1 & & & \\ a^{2} & 2a & 1 & & \\ & \ddots & \ddots & \ddots & \\ & & a^{2} & 2a & 1\\ & & & a^{2} & 2a\end{matrix}\right)_{n\times n}

x=(x1x2xn),b=(100)\boldsymbol{x}=\left(\begin{matrix}x_{1}\\ x_{2}\\ \vdots\\ x_{n}\end{matrix}\right),\quad \boldsymbol{b}=\left(\begin{matrix}1\\ 0\\ \vdots\\ 0\end{matrix}\right)

(Ⅰ)证明行列式 A=(n+1)an\left|\boldsymbol{A}\right|=\left(n+1\right)a^{n}

(Ⅱ)当 aa 为何值时,该方程组有唯一解,并求 x1x_{1}

(Ⅲ)当 aa 为何值时,该方程组有无穷多解,并求通解。

解析:

(Ⅰ)记 Dn=AD_{n}=\left|\boldsymbol{A}\right|。由三对角行列式递推关系,

Dn=2aDn1a2Dn2D_{n}=2aD_{n-1}-a^{2}D_{n-2}

D1=2a, D2=3a2D_{1}=2a,\ D_{2}=3a^{2},由归纳法得

Dn=(n+1)anD_{n}=\left(n+1\right)a^{n}

A=(n+1)an\left|\boldsymbol{A}\right|=\left(n+1\right)a^{n}

(Ⅱ)方程组有唯一解当且仅当 A0\left|\boldsymbol{A}\right|\ne 0,即 a0a\ne 0

由克莱姆法则,将 A\boldsymbol{A} 的第 1 列换为 b\boldsymbol{b}D1=nan1D_{1}^{*}=na^{n-1},故

x1=D1Dn=n(n+1)ax_{1}=\frac{D_{1}^{*}}{D_{n}}=\frac{n}{\left(n+1\right)a}

(Ⅲ)方程组有无穷多解时,A=0\left|\boldsymbol{A}\right|=0,故 a=0a=0

此时方程组化为

(0101010)(x1x2xn1xn)=(1000)\left(\begin{matrix}0 & 1 & & & \\ & 0 & 1 & & \\ & & \ddots & \ddots & \\ & & & 0 & 1\\ & & & & 0\end{matrix}\right)\left(\begin{matrix}x_{1}\\ x_{2}\\ \vdots\\ x_{n-1}\\ x_{n}\end{matrix}\right)=\left(\begin{matrix}1\\ 0\\ \vdots\\ 0\\ 0\end{matrix}\right)

x2=1, x3=0,, xn=0x_{2}=1,\ x_{3}=0,\cdots,\ x_{n}=0x1x_{1} 为自由变量。

故通解为

x=k(1000)+(0100)\boldsymbol{x}=k\left(\begin{matrix}1\\ 0\\ 0\\ \vdots\\ 0\end{matrix}\right)+\left(\begin{matrix}0\\ 1\\ 0\\ \vdots\\ 0\end{matrix}\right)

其中 kk 为任意常数。


(23)

A\boldsymbol{A} 为 3 阶矩阵,α1,α2\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2}A\boldsymbol{A} 的分别属于特征值 1,1-1,1 的特征向量,向量 α3\boldsymbol{\alpha}_{3} 满足 Aα3=α2+α3\boldsymbol{A}\boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{\alpha}_{2}+\boldsymbol{\alpha}_{3}

(Ⅰ)证明 α1,α2,α3\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2},\boldsymbol{\alpha}_{3} 线性无关;

(Ⅱ)令 P=(α1,α2,α3)\boldsymbol{P}=\left(\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2},\boldsymbol{\alpha}_{3}\right),求 P1AP\boldsymbol{P}^{-1}\boldsymbol{A}\boldsymbol{P}

解析:

(Ⅰ)设

k1α1+k2α2+k3α3=0k_{1}\boldsymbol{\alpha}_{1}+k_{2}\boldsymbol{\alpha}_{2}+k_{3}\boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{0}

两边左乘 A\boldsymbol{A},得

k1α1+(k2+k3)α2+k3α3=0-k_{1}\boldsymbol{\alpha}_{1}+\left(k_{2}+k_{3}\right)\boldsymbol{\alpha}_{2}+k_{3}\boldsymbol{\alpha}_{3}=\boldsymbol{0}

两式相减得

2k1α1k3α2=02k_{1}\boldsymbol{\alpha}_{1}-k_{3}\boldsymbol{\alpha}_{2}=\boldsymbol{0}

由于 α1,α2\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2} 属于不同特征值,故线性无关,所以 k1=k3=0k_{1}=k_{3}=0。代回原式得 k2=0k_{2}=0。因此 α1,α2,α3\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2},\boldsymbol{\alpha}_{3} 线性无关。

(Ⅱ)由(Ⅰ)知 P\boldsymbol{P} 可逆,且

AP=(Aα1,Aα2,Aα3)=(α1,α2,α2+α3)\boldsymbol{A}\boldsymbol{P}=\left(\boldsymbol{A}\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{A}\boldsymbol{\alpha}_{2},\boldsymbol{A}\boldsymbol{\alpha}_{3}\right)=\left(-\boldsymbol{\alpha}_{1},\boldsymbol{\alpha}_{2},\boldsymbol{\alpha}_{2}+\boldsymbol{\alpha}_{3}\right)

因此

AP=P(100011001)\boldsymbol{A}\boldsymbol{P}=\boldsymbol{P}\left(\begin{matrix}-1 & 0 & 0\\ 0 & 1 & 1\\ 0 & 0 & 1\end{matrix}\right)

P1AP=(100011001)\boldsymbol{P}^{-1}\boldsymbol{A}\boldsymbol{P}=\left(\begin{matrix}-1 & 0 & 0\\ 0 & 1 & 1\\ 0 & 0 & 1\end{matrix}\right)